صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )
مقدمه 70
الشواهد الربوبية في المناهج السلوكية ( مقدمه فارسى وحواشي سبزوارى )
علماى غرب خيال نمودهاند فلسفهء اسلامى بوسيلهء شيخ رئيس تكميل شد و شاگردان أو مبانى أو را تشييد نموده و بجميع بلاد ايران منتشر نمودهاند . غزالى مبانى شيخ را نادرست پنداشت و كلمات شيخ را رد نمود و ابن رشد اندلسى از ايرادات غزالى جواب داد . خواجهء طوسى را نيز برخى عالم رياضى ميدانند و جمعى هم شاگرد مدافع اين مكتب و مروّج طريقهء شيخ رئيس پنداشتهاند « 1 » كه در مقابل مخالفان فلسفه قد علم نمود و از مغالطات فخر رازى و ساير مخالفان فلسفه پرده برداشت . اين جماعت عقيده ندارند كه بعد از شيخ فيلسوفى بنام شيخ اشراق ظهور نمود كه در تأسيس و تبليغ فلسفهء اشراق اثر عجيبى از خود بجاى گذاشت و كثيرى از مبانى حكمى شيخ را مردود دانست حتى برخى از عقايد أو در أفكار تابعان شيخ رئيس تأثير عميقى گذاشت و بعضي از آراء مشائين را براي هميشه ابطال نمود از جمله كسانى كه بفلسفهء اشراق توجه كاملى نمودند همين خواجهء طوسى است كه بنابر عقيدهء جمعى از محققان شرح علامهء شيرازى بر حكمت اشراق تقرير درس محقق طوسى است . يكى ديگر از متأثّران از أفكار شيخ اشراق علامهء شيرازى تلميذ خواجه در فلسفه و طب است . اين علامهء شيرازى در فلسفهء مشاء و اشراق و طب و منطق و رياضيات و هيئت و نجوم أستاذ ماهر بود و در اين فنون بر أمثال فخر رازى و غزالى ترجيح دارد . شرح أو بر قانون طب بهترين شروح است و در تحقيقات
--> ( 1 ) - علت اشتباه اين دانشمندان عدم تبحر و تسلط آنها در متون عاليه فلسفهء اسلامى است لذا جمعى گفتهاند : مورخ فلسفه بايد فيلسوف باشد ، دانشمند معاصر مصرى يوسف كرم در مقدمهء العقل و الوجود ط 1956 قاهره ص 1 گفته است : إذ اننا نعتقد ان مورخ الفلسفة فيلسوف أيضا ، و انه لا يليق به ان يضع نفسه موضع الببغاء و يقصر همته على حكاية أقوال الفلاسفة دون عناية بتدبرها و الحكم فيها . . .